Daykan

Plato Nedir, Nasıl Oluşur?

04.03.2020
Plato Nedir, Nasıl Oluşur?
Plato, akarsuyun bulunduğu derinliklerde ya da yüksek tepelerde oluşan düzlüklere denilmektedir. Platoların yükseklikleri, 600 ila 1200 metre uzunluğundadır. Platoların oluşumları ise farklı sebeplere bağlanmaktadır. İlk sebebi, aktif volkanların lavları püskürtmesi sonucunda kayaların aşınması sonucunda oluşmasıdır. Aynı zamanda deniz ve akarsuların bulunduğu yerlerde meydana gelen çeşitli jeolojik nedenler plato oluşumlarının başlıca sebepleri arasındadır.

Türkiye’de Bulunan Platolar

Türkiye’nin farklı bölgelerinde oluşan platolar bulunmaktadır. İç Anadolu bölgesinde yer alan platolar genel olarak Türkiye’de en fazla plato bulunan yerlerdir. Tuz Gölü’nün çevresinde toplanan bu platoların yüksekliği ise 1.000 metre ile 2.000 metre aralığındadır. İç Anadolu bölgesindeki platolardan bir diğeri ise Haymana Platosudur.

Tuz Gölü’nün çevresinde yer alan oldukça büyük platolardan birisidir. Kızılırmak, Sakarya Nehri arasında da Cihanbeyli Platosu yer almaktadır. Bozok Platosu olarak adlandırılan bir diğer plato ise güneyde Sivas ile Yozgat çevresinde bulunmaktadır. İç Anadolu bölgesinin en ortası sayılan Konya yakınlarında Obruk Platosu yer alır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Bulunan Platolar

Güneyde buluna plato yükseklikleri genel olarak 800 metre ile 1000 metre aralığındadır. Şanlıurfa Platosu Fırat Nehrine yakın doğu kesimde yer almaktadır. 800 Metre uzunluğu bulunan Gaziantep Platosu ise Batı taraflarda bulunur. Dicle Nehrinin kenar kısımlarında ise Diyarbakır Platosu, Adıyaman Platosu ve Mazıdağ Platosu yer almaktadır.

Marmara Bölgesinde Bulunan Platolar

Marmara bölgesinde peneplenmiş platolar bulunmaktadır. Bu platolar ise Kocaeli ve Çatalca bölgelerine yakın yerlerde görülür.

Platoların Özellikleri Nelerdir?

En uzun ve düz alanı oluşturan platolar genel olarak dağ ile ova arasında kalmaktadır. Akarsuyun bulunduğu yerlerde oluşan bu düzlükler nehirleri yararak meydana gelmektedir. Basamak şeklinde olan platolar aynı zamanda belli bir eğime de sahiptir. Aşınmalar sonucu meydana gelerek, tektonik sebepler ile kesintiye uğramaktadır. Platoların bulunduğu yerlerde tarım ve bitki üretimi de elverişli bir şekilde ilerlemektedir. Özellikle ülke genelinde üretilen kuru tahıllar bu bölgelerde yetişmektedir. Kuru bir yer olarak bilinirler.

Plato Çeşitleri Nelerdir?

Aşındırma platoları, plato çeşitleri arasında en çok bilinen ve ilk sırada yer alan platodur. Esen rüzgarlar sebebiyle aşınmaya uğrayarak düzlük oluşumu gerçekleşmektedir. Bir diğer plato çeşidi ise tabaka düzlüğü platosudur. Bu platolar, yatay ve diğer plato çeşitlerine göre daha çok eğime sahip platolardır. Volkanların lav püskürtmeleri sonucunda oluşan plato çeşidi ise lav platolarıdır. Lav platolarının zemini kalker yani kireçtaşıdır. Kolay aşınan kayaçlardan meydana gelmektedir.

Bulunduğu bölgedeki akarsu be nehirleri aşındırarak meydana gelen lav platoları aynı zamanda eriyen karstik bir arazi bölgesinde oluşmaktadır. Su bulunmayan bölgelerden oluşum gerçekleştiren lav platoları, arazi üzerinde çatlaklıklar bırakmaktadır. Özellikle kuraklık bulunan yerlerde lav platolarına sıkça rastlanmaktadır. Bu da oluşumunu en net belirleyen özelliklerden biri olduğunu göstermektedir. Lav platoları genellikle kurak olan bölgelerde oluştuğu için üzerinde herhangi bir bitki örtüsü de bulunmamaktadır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Daykan 2016